ABD’den Grönland’da iki yeni askeri tesis

ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu kapsamında New York’ta bir araya gelerek Grönland’ın güvenliğine ilişkin yeni anlaşmayı imzaladı.

Anlaşma, ABD’nin Grönland’daki askeri varlığını genişletirken Arktik ve Kuzey Atlantik güvenliğinde Washington’ın rolünü artırıyor. Anlaşmanın, Trump’ın Grönland’ın ABD topraklarına dahil edilmesi yönündeki açıklamaları sonrasında yaşanan gerilimin ardından yeni bir güvenlik çerçevesi oluşturması hedefleniyor.

Trump, imza töreninde anlaşmayı Avrupa, ABD ve Grönland açısından önemli bir gelişme olarak nitelendirdi.

ABD’nin Grönland’daki askeri varlığı genişleyecek

Anlaşmaya göre ABD’nin Grönland’daki askeri faaliyetlerini genişletmesine imkan sağlanıyor. Pituffik Uzay Üssü’nün genişletilmesi ve modernize edilmesinin yanı sıra Narsarsuaq ve Mestersvig bölgelerinde yeni askeri tesislerin kurulmasının önü açılıyor.

Anlaşma ayrıca ABD’ye Grönland’da gelecekte yeni savunma alanları oluşturma, askeri tesis ve operasyonlarını genişletme ve ada içinde daha geniş hareket imkanına sahip olma konusunda yetkiler tanıyor.

Washington’ın “Altın Kubbe” füze savunma sistemi de anlaşmada yer alan başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. Anlaşmanın Arktik bölgesinde askeri varlık, tatbikat ve istihbarat faaliyetlerinin artırılmasını desteklediği belirtiliyor.

Yabancı yatırımlara güvenlik sınırlaması

Anlaşmanın önemli başlıklarından biri de yabancı yatırımlar oldu. NATO üyesi, NATO ortağı veya Avrupa Birliği üyesi olmayan ülkelerden gelecek yatırımların; kritik altyapı, doğal kaynakların çıkarılması ve hassas sektörlerde güvenlik açısından risk oluşturabilecek kontrol veya nüfuz elde etmesinin sınırlandırılması öngörülüyor.

Belirli yatırımların güvenlik açısından tehdit oluşturmadığı konusunda tarafların uzlaşması halinde istisna uygulanabileceği belirtiliyor.

Danimarka ve Grönland’ın statüsü korunuyor

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmanın Danimarka’nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne, aynı zamanda Grönland halkının kendi geleceğini belirleme hakkına saygı gösterdiğini söyledi.

Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise anlaşmanın 1951 tarihli savunma anlaşmasını günün koşullarına taşıdığını belirterek, bunun ortak güvenlik açısından önemli bir adım olduğunu ifade etti.

Anlaşmanın Grönland’ın gelecekte bağımsız olması durumunda da yürürlükte kalması öngörülüyor. Metin ayrıca Grönland’ın NATO içerisinde kalmasını ve Danimarka’nın anlaşmadan doğan hak ve yükümlülüklerinin devamını kapsıyor.

ABD’nin askeri varlığı ve yeni üsler

ABD’nin Grönland’daki mevcut askeri varlığının merkezinde Pituffik Uzay Üssü bulunuyor. Yeni anlaşmayla bu tesisin kapasitesinin artırılması ve adanın güneyindeki Narsarsuaq ile doğusundaki Mestersvig’de yeni askeri tesislerin oluşturulabilmesi planlanıyor.

Anlaşmanın, Rusya ve Çin’in Arktik bölgesindeki faaliyetleri karşısında ABD ve NATO’nun bölgedeki güvenlik kapasitesini artırmaya yönelik olduğu belirtiliyor.

Yeni düzenleme, Trump’ın Grönland’ın ABD tarafından kontrol edilmesi yönündeki önceki taleplerinin ardından Washington, Kopenhag ve Nuuk arasında yeni bir güvenlik iş birliği dönemi oluşturuyor.