Hakkari için mimari vizyon ve kalkınma bildirgesi

Mimar Recep Tenik yazısında," Bu perspektifi bir şehre uyarladığımızda; Hakkâri Ticaret ve Sanayi Odası (HATSO) başkanlığına aday olacak isimlerin, şehri bir bütün olarak tasarlaması, planlaması ve hak ettiği ekonomik refaha ulaştırması kaçınılmazdır.

Eşsiz coğrafyası, kadim kültürü ve stratejik konumuyla Hakkâri, doğru bir kentsel planlama ve mimari vizyonla Doğu Anadolu’nun en güçlü cazibe merkezlerinden biri haline gelebilir. Adayların seçim sürecinde kullanabileceği, bir mimarın kaleminden çıkmış Hakkâri Kalkınma ve Dönüşüm Vizyonu aşağıdadır:

1. Mekânsal Planlama ve Sınır Ticareti Altyapısı
Bir şehrin ticari damarları, doğru planlanmış lojistik koridorlarla beslenir. Hakkâri’nin dış ticaretteki potansiyelini maksimize etmek mimari ve mekânsal düzenlemelerden geçer:

Sınır Kapılarının Modernizasyonu: Esendere ve Üzümlü Sınır Kapıları’nın geçiş kapasitesini artıran, tır parkları, gümrükleme alanları ve depolama tesisleri içeren entegre lojistik merkezlerin mimari olarak tasarlanması ve hayata geçirilmesi.

Ticaret Koridorları: Bölge esnafının komşu ülkelerle daha etkin ticaret yapabilmesi için ticari üslerin ve fuar alanlarının coğrafi konuma uygun olarak planlanması.

2. Kent Kimliği, Yöresel Mimari ve Turizm Entegrasyonu
Mimari, bir şehrin kimliğidir ve turizmin ilk izlenimidir. Hakkâri’nin turizm potansiyelini ekonomik değere dönüştürmek için fiziksel altyapıyı estetikle buluşturmalıyız:

Mergabütan Kayak Merkezi ve Konaklama Yatırımları: Kış turizmini canlandırmak adına bölgenin doğasına uyumlu, yerel taş ve ahşap dokusunu koruyan butik otellerin, dağ evlerinin ve sosyal donatı alanlarının inşasının teşvik edilmesi.

Kentsel Estetik ve Cephe İyileştirme: Kent merkezinde tarihi ve kültürel dokuyu ön plana çıkaran, tek tip tabela yönetmeliği ve yöresel mimari çizgilerini taşıyan cephe sağlıklaştırma projelerinin uygulanması.
Eko-Turizm Rotaları: Cilo Sat Dağları ve buzulları çevresinde doğa sporlarına uygun, çevreye duyarlı kamp alanları, seyir terasları ve güvenli yürüyüş güzergâhlarının tasarlanması.

3. Üretim Odaklı Endüstriyel Mimari ve OSB Gelişimi
Ticaretin sürdürülebilirliği üretime, üretimin verimliliği ise doğru tasarlanmış sanayi alanlarına bağlıdır:
Yeni Nesil Organize Sanayi Bölgeleri (OSB): Mevcut OSB’lerin altyapı sorunlarının çözülmesi, çevre dostu (yeşil enerji kullanan) fabrikaların kurulabileceği yeni endüstriyel parselasyonların planlanması.
Katma Değerli Madencilik: Hakkâri’nin zengin maden yataklarının hammadde olarak dışarıya gönderilmesi yerine, bölgede kurulacak entegre işleme tesislerinde katma değerli ürünlere dönüştürülmesini sağlayacak endüstriyel mimari yatırımlarının desteklenmesi.

Coğrafi İşaretli Ürün Kampüsleri: Hakkâri balı, el dokumaları ve tarım ürünlerinin işleneceği, paketleneceği ve doğrudan e-ticaret lojistiğiyle sevk edileceği "Üretim ve Tasarım Atölyeleri"nin kurulması.

4. Kentte Yaşam Kalitesi: Gençlik, Tasarım ve AR-GE Merkezleri
Bir şehri kalkındıran en büyük enerji genç nüfustur. Gençlerin bu şehirde kalmasını sağlamak için onlara ilham veren mekânlar sunmalıyız:

Kuluçka ve Tasarım Merkezleri: Gençlerin teknoloji, yazılım, mimari ve el sanatları alanında projeler üretebileceği, ortak çalışma (co-working) alanlarının ve kuluçka merkezlerinin HATSO bünyesinde oluşturulması.

Nitelikli İstihdam Akademisi: İnşaat, madencilik, turizm ve dış ticaret gibi sektörlerin ihtiyaç duyduğu kalifiye elemanları yetiştirmek için mesleki eğitim kampüslerinin tasarlanması.

Sonuç
Bir mimar olarak inancım odur ki; "Nasıl bir şehir tasarlarsanız, geleceğiniz de o doğrultuda şekillenir." Hakkâri Ticaret ve Sanayi Odası yönetimine talip olan adaylar için temel vizyon; estetiği ekonomiyle, planlamayı üretimle ve geçmişin köklü dokusunu geleceğin modern vizyonuyla buluşturmaktır. Hakkâri’yi hak ettiği ticari ve mimari düzeye taşımak için güçlü bir tasarıma ve kararlı adımlara ihtiyaç vardır.