Kürtçe için TBMM’ye araştırma önergesi

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Wan Milletvekili Gülderen Varlı, Kürtçenin kamusal, hukuki ve kültürel alanlardaki kullanımının önündeki engellerin araştırılması amacıyla Meclis Başkanlığı’na Meclis Araştırma önergesi verdi.

Önergede, “dillerin yalnızca iletişim aracı değil, tarihsel hafızanın, kültürel kimliğin ve toplumsal varoluşun taşıyıcısı olduğu” vurgulanarak, Kürtçe’nin uzun yıllar boyunca inkâr, yasak ve ayrımcı politikaların hedefi haline getirildiği belirtildi.

Kürtçenin, özellikle 1932 yılında Hawar dergisiyle modern yazılı dile kavuştuğu ve 15 Mayıs’ın Kürt Dil Bayramı olarak kutlandığı hatırlatılan önergede, anadilinde eğitimin ve kamusal hizmetlere erişimin hâlâ yasal güvenceye kavuşturulmadığına dikkat çekildi.

UNESCO Tehlike Altındaki Diller Atlası’nda Kurmanci ve Zazaki lehçelerinin yer aldığına işaret edilen önergede, son dönemde Samsun Bafra’da Kürtçe müzik dinleyen işçilere yönelik linç girişimi, Arsisa Kültür Derneği’ne kesilen 400 bin TL ceza ve Amedspor’a yönelik yaptırımlar gibi örneklerin çoğaldığına vurgu yapıldı.

Kayyum politikalarıyla çok dilli belediyecilik uygulamalarının kaldırıldığı belirtilen önergede Kürtçe tabelaların indirilmesi ve dil-kültür merkezlerinin kapatılmasının anadilin önündeki engeller arasında yer aldığı belirtildi.

Gülderen Varlı, Anayasa’nın 98’inci ve Meclis İçtüzüğü’nün 104 ve 105’inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını talep etti.

Araştırmada şu konuların ele alınması istendi:

• Kürtçe üzerinde uygulanan inkâr, yasak ve ayrımcı politikaların tarihsel ve toplumsal sonuçları,
• Anadilde eğitimin ve kamusal hizmetlerin önündeki yasal ve idari engeller,
• Kürtçenin lehçeleriyle birlikte korunması ve geliştirilmesine yönelik çözüm önerileri,
• Anadili Kürtçe olan yurttaşların temel dil haklarının yasal güvenceye kavuşturulması için politika önerileri.