Psikologdan Kanser Hastaları İçin Kritik Uyarı
Mehmet Güney Ziyalan, kanser tedavisi sürecinde hastalarda sık görülen iştahsızlık sorununa ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Acıbadem Kent Hastanesi Onkoloji Bölümü’nden Uzman Klinik Psikolog Ziyalan, iştahsızlığın sadece kimyasal ya da fiziksel nedenlerle açıklanamayacağını, psikolojik etkenlerin de bu duruma yol açabileceğini ifade etti.
“İştahsızlık her zaman fiziksel bir nedene bağlı olmayabilir”
Tedavi sürecinde yaşanan bulantı ve tiksinti hissinin zamanla yemek yeme davranışıyla eşleşebildiğini belirten Ziyalan, bazı hastalarda iştahsızlığın bu nedenle devam edebildiğini söyledi.
Ziyalan, “İlaçların bulantı etkisi ortadan kalksa bile, yemek yeme davranışı bu olumsuz duygularla eşleştiği için iştahsızlık sürebilir. Bu durumda ortada fiziksel bir neden olmasa da hasta gerçekten zorlanır” dedi.
Koku hassasiyeti ve depresyon etkili olabiliyor
Bazı ilaçların koku hassasiyetini artırabildiğine dikkat çeken Ziyalan, hastaların normalde rahatsız olmadığı yemek kokularının bile bu süreçte tiksinti oluşturabildiğini belirtti.
Depresif ruh hali ve ağrının da iştahsızlığı artırabildiğini ifade eden Ziyalan, yemek saatlerinin zaman zaman hem hastalar hem de hasta yakınları için stresli bir sürece dönüşebildiğini söyledi.
“Hastalara çocuk muamelesi yapmayın”
Tedavi sürecinde hasta ve yakınları arasındaki rollerin değişebildiğini vurgulayan Ziyalan, bazı durumlarda hastaların baskı altında hissedebileceğini belirtti.
“Bir kişinin neyi, ne zaman ve ne kadar yiyeceğine başkasının karar vermesi hastada çocuk muamelesi görme hissi oluşturabiliyor. Bu da yemek yemeyi daha da zorlaştırıyor” diyen Ziyalan, iyi niyetli ısrarların bile hastaların kendilerini anlaşılmamış hissetmesine yol açabileceğini ifade etti.
İştahsızlıkla baş etmek için öneriler
Ziyalan, kanser tedavisi gören hastalarda iştahsızlığı azaltmak için bazı küçük ama etkili yöntemler önerdi:
Lokmaların küçük tutulması
Yemek sırasında acele edilmemesi
Büyük porsiyonlar yerine küçük porsiyonların tercih edilmesi
Televizyon, müzik veya sohbetle dikkatin dağıtılması
Yemek kokularının mümkün olduğunca azaltılması
Gün içinde kısa yürüyüş ve hafif aktiviteler yapılması
Ziyalan, “Az yemek ile hiç yememek arasında büyük fark var. Üç lokma her zaman sıfır lokmadan iyidir” diyerek hasta yakınlarının sürece daha anlayışlı yaklaşmasının önemine dikkat çekti.
