Sarım Çayı Vadisi’nde Pestil ve Cevizli sucuk mesaisi başladı
Kaynak:Muhammed Mehdi Aydın
Diyarbakır’ın Kulp ve Lice ilçeleri ile Bingöl’ün Genç ilçesi sınırları arasında uzanan Sarım Çayı Vadisi’nde, sonbaharla birlikte geleneksel bağ bozumu ve kışlık hazırlıklar hız kazandı. Bölge halkı, kış aylarının vazgeçilmez lezzetleri arasında yer alan pestil ve cevizli sucuk üretimi için yoğun mesai harcıyor.
Yaklaşık 35 kilometre uzunluğundaki vadi, doğal güzelliklerinin yanı sıra geleneksel üretim kültürüyle de dikkat çekiyor. Sarım Çayı çevresindeki köylerde ekim ayı boyunca sürdürülen çalışmalar, hem kültürel mirasın yaşatılmasına hem de bölge halkının geçimine katkı sağlıyor.
Bağlardan Toplanan Üzümler Kazanlarda Kaynatılıyor
Geleneksel üretim süreci, bağlardan özenle toplanan şirelik üzümlerin sıkılmasıyla başlıyor. Üzümlerden elde edilen şire, odun ateşinde yakılan büyük kazanlarda saatlerce kaynatılarak koyu kıvama getiriliyor.
Hazırlanan üzüm şiresi, ince bir tabaka halinde özel bezlerin üzerine serilerek güneş altında kurumaya bırakılıyor. Cevizli sucuk yapımında ise iplere dizilen cevizler, yoğunlaştırılmış üzüm şiresine batırılarak kurutuluyor.
Köylülerin imece usulüyle yürüttüğü üretim, ekim ayı boyunca devam ediyor. Hazırlanan ürünlerin bir bölümü kışlık tüketim için ayrılırken kalan kısmı satışa sunuluyor.
Pestil ve Cevizli Sucuğun Kilosu 800 TL'ye Kadar Çıkıyor
Güneşte kurutulan pestiller, bezlerden dikkatlice ayrılarak satışa hazır hale getiriliyor. Doğal yöntemlerle hazırlanan pestil ve cevizli sucuk, başta Çermik Kuruyemiş Pazarı olmak üzere çevre il ve ilçelerdeki pazarlarda alıcı buluyor.
Bölgedeki ürünlerin kilogram fiyatı, kalite ve ürün özelliklerine göre 500 TL ile 800 TL arasında değişiyor. Geleneksel üretim yöntemlerini sürdüren köylüler, bu ürünlerle hem kışlık ihtiyaçlarını karşılıyor hem de aile bütçelerine katkıda bulunuyor.
Kışlık Ürünler Geleneksel Yöntemlerle Saklanıyor
Bölgede pestil ve cevizli sucuğun muhafazasında geleneksel yöntemler de yaşatılıyor. Ürünler, geçmişten beri kullanılan toprak kaplarda veya evlerin serin kilerlerinde saklanarak kış boyunca tüketilmeye hazırlanıyor.
Uzmanlar ise pestil ve cevizli sucuk gibi ürünlerin serin, kuru ve nemsiz ortamlarda muhafaza edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Uygun olmayan koşullarda saklanan ve bozulma belirtileri gösteren ürünlerin tüketilmemesi gerektiği belirtiliyor.
Sarım Çayı Vadisi’nde her sonbahar tekrarlanan bağ bozumu ve pestil mesaisi, bölgenin geleneksel mutfak kültürünü ve üretim alışkanlıklarını yaşatmaya devam ediyor.