Türk Bilim İnsanlarından Kemik Erimesine Çözüm
İzmir Ekonomi Üniversitesi bünyesinde görev yapan bilim insanları, halk arasında kemik erimesi olarak bilinen osteoporoz hastalığının tedavisine yönelik yeni bir ilaç geliştirmek için çalışmalara başladı. Proje, TÜBİTAK tarafından sağlanan 3 milyon liralık destekle hayata geçirildi.
Kalça, omurga ve el bileğinde kırıklara yol açabilen, şiddetli ağrı ve boy kısalması gibi ciddi etkiler oluşturan osteoporozun tedavisine yönelik yürütülen çalışmanın 24 ay içinde tamamlanması hedefleniyor.
50 bin ilaç molekülü taranacak
Uluslararası iş birliği kapsamında Malta Üniversitesi araştırmacılarının da katkı sunduğu projede, öncelikle osteoporozla ilişkili genler üzerinde detaylı analizler yapılacak. Ardından farklı hastalıklar için geliştirilen ilaçların bu hastalıkta etkili olup olmayacağını belirlemek amacıyla yaklaşık 50 bin molekül incelenecek.
Bu süreçte yapay zeka destekli özel modelleme sistemleri kullanılarak en güçlü adayların belirlenmesi amaçlanıyor.
Zebra balığı modeliyle test edilecek
Araştırmanın son aşamasında ise geliştirilen ilaç adayları, laboratuvar ortamında osteoporoz oluşturulmuş zebra balığı üzerinde test edilecek. Bu yöntemle ilacın kemik yapısındaki iyileştirici etkisi bilimsel olarak değerlendirilecek.
200 milyon kişiyi etkileyen hastalık
Projenin yürütücüsü Zeynep Fırtına, osteoporozun dünya genelinde yaklaşık 200 milyon kişiyi etkilediğini belirterek, hastalığın yalnızca fiziksel değil psikolojik ve sosyal etkilerinin de oldukça ağır olduğunu ifade etti.
Fırtına, osteoporozun günlük yaşamı ciddi şekilde kısıtladığını vurgulayarak, “Basit hareketler bile zamanla kaygı kaynağına dönüşebiliyor. Kırık riski, hastalar üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor” dedi.
Amaç: Bilimsel bilgiyi faydaya dönüştürmek
Araştırma ekibi, mevcut ilaçların yeni kullanım alanlarını keşfetmeyi hedeflerken, yapay zeka destekli analizlerle süreci hızlandırmayı planlıyor. Elde edilecek bulguların deneysel çalışmalarla desteklenmesiyle, osteoporoz tedavisinde etkili ve yenilikçi bir yaklaşım geliştirilmesi amaçlanıyor.
