Van'da Ruh Sağlığı Hizmetlerine Yoğun Talep: "Randevu Bulmakta Zorlanıyoruz"

Özellikle pandemi sonrası dönemde ivme kazanan bu eğilim, 2025 yılı itibarıyla daha da belirginleşti. Şehirde görev yapan uzmanlar, başvuru sayılarının kapasitelerini zorladığını ve kimi zaman danışanların haftalarca randevu beklemek zorunda kaldığını aktarıyor. Peki bu tablo neyi anlatıyor?

Rakamlar Ne Söylüyor?

Türkiye İstatistik Kurumu ve Sağlık Bakanlığı verilerine göre ülke genelinde psikolog ve psikiyatrist başvuruları 2022-2025 arasında yüzde 55 oranında artış kaydetti. Doğu Anadolu bölgesinde bu oran daha mütevazı görünse de Van özelinde tablo dikkat çekici. Şehirdeki özel klinik ve muayenehanelerin büyük çoğunluğu yeni randevu kapasitesi oluşturmakta güçlük çektiğini belirtiyor.

Uzmanlar bu artışın ardında tek bir neden aramak yerine katmanlı bir yapıya işaret ediyor: ekonomik baskılar, göç hareketleri, aile içi çatışmaların artması ve sosyal medyanın tetiklediği karşılaştırma kaygısı başlıca etkenler arasında sayılıyor. Buna ek olarak ruh sağlığına yönelik toplumsal damgalanmanın yavaş da olsa azalması, daha önce destek aramayan kesimlerin artık harekete geçmesini sağlıyor.

"Artık 'Psikolog'a Gidiyorum' Demekten Çekinmiyorlar"

Van psikolog Furkan Lenk, bu dönüşümü yakından gözlemleyenlerden biri. Lenk, geçmiş yıllara kıyasla başvuru profilinin belirgin biçimde değiştiğini vurguluyor:

"Üç-dört yıl önce randevuya gelen danışanların büyük çoğunluğu 'son çare' olarak gelirdi; tüm yolları tükenmişti. Şimdi çok daha erken evrede başvurular alıyorum. 'Bir şeyler ters gidiyor, anlamak istiyorum' diyen, farkındalığı yüksek bir profil var artık. Bu son derece umut verici."

Lenk, yoğunluğun yalnızca bireysel başvurulardan değil, aile ve çift görüşmelerindeki artıştan da kaynaklandığına dikkat çekiyor. İlişki krizleri, ebeveynlik sorunları ve ergen psikolojisi için destek arayan ailelerin oranı son iki yılda ciddi oranda yükselmiş durumda.

Kapasite Sorunu: Şehrin Kronik Açığı

Tüm bu olumlu tablonun gölgesinde yapısal bir sorun varlığını sürdürüyor: Van'da nüfusa oranla yeterli sayıda uzman bulunmuyor. Türkiye Psikologlar Derneği verilerine göre ülke genelinde her 100.000 kişiye düşen psikolog sayısı AB ortalamasının yaklaşık dörtte biri seviyesinde. Bu oran, nüfusun büyük bölümünün kamusal hizmetlere yöneldiği Van gibi şehirlerde daha da aşağıya iniyor.

Özel sektörde çalışan van psikolog uzmanları bu açığı kısmen kapatmaya çalışıyor; ancak talep büyüdükçe bekleme süreleri uzuyor. Furkan Lenk bu tabloya ilişkin şu değerlendirmeyi yapıyor:

"Bazen danışanlar 'sizi üç haftadır arıyorum' diyerek geliyor. Üç hafta ciddi bir süre; o kişi üç hafta boyunca desteğe ihtiyaç duyarak bekledi. Şehirdeki uzman sayısının artması artık bir tercih değil, bir zorunluluk."

Online Terapi: Coğrafi Engeli Aşmanın Yolu

Van'ın geniş yüzölçümü ve bazı ilçelerin şehir merkezine olan uzaklığı, yüz yüze seanse erişimi güçleştiriyor. Bu nedenle online terapi seçeneği bölgede hızla yaygınlaşıyor. Uzaktan görüşme imkânı; ulaşım sorunu yaşayan, çalışma saatleri esnek olmayan ya da mahremiyetini korumak isteyen danışanlar için kritik bir erişim kapısı işlevi görüyor.

Furkan Lenk, yüz yüze görüşmelerin yanı sıra online seans hizmeti de sunuyor. Bu model sayesinde Van ili sınırları içindeki ilçelerden ve zaman zaman yurt dışından dahi başvuru aldığını belirtiyor:

"Van'ın Özalp ilçesinden, Başkale'den, hatta Almanya'daki Van'lı bir danışandan görüşme talebim oldu. Dil aynı, kültür aynı, sorunlar tanıdık. Online görüşme bu bağı mümkün kılıyor."

Hangi Sorunlar En Çok Öne Çıkıyor?

Van'daki başvurularda öne çıkan psikolojik sorunlar incelendiğinde şu tablo ortaya çıkıyor: kaygı ve panik bozukluğu, depresif belirtiler, ilişki ve iletişim sorunları, travma ve uyum güçlükleri ile ergenlik dönemi problemleri ilk sıralarda yer alıyor. Ekonomik strese bağlı uyku bozukluğu ve tükenmişlik sendromu da son dönemde belirgin biçimde artan kategoriler arasında yer alıyor.

Uzmanlar, bu sorunların büyük çoğunluğunun erken müdahaleyle kısa sürede düzeltilebileceğini; ertelendikçe kronikleşme ve yaşam kalitesinde kalıcı düşüş riskinin arttığını vurguluyor.

Destek İçin Bekleme: Ne Kadar Süre Kabul Edilebilir?

Ruh sağlığı alanında uzmanlar, belirtilerin günlük hayatı sekteye uğratmaya başladığı andan itibaren iki hafta içinde profesyonel değerlendirmeye başvurulmasını öneriyor. Bekleme süresi bu pencereyi aştığında bireyler zaman zaman durumlarını "normalleştirerek" desteği ertelemeye başlıyor; bu da tedavi sürecini uzatan önemli bir faktör.

Nereye Başvurmalı?

Van'da psikolojik destek almak isteyen bireyler van psikolog Furkan Lenk'e www.furkanlenk.com adresi üzerinden ulaşabilir. Yüz yüze ve online görüşme seçenekleri mevcuttur.