Hakkari’nin Geleneksel Lezzeti “Cembeli Tatlısı” Coğrafi işaretle tescillendi

Hakkâri yöresine ait geleneksel lezzetlerden biri olan “Cembeli” ya da bazı köylerde söylenen adıyla “Cembelî Tatlısı”, özellikle düğünlerde, bayramlarda ve kalabalık misafir sofralarında yapılan eski bir hamur tatlısı olarak biliniyor. Tarihçesi yazılı kaynaklardan çok sözlü kültüre dayanırken, kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze kadar ulaştı.

Cembeli Tatlısı’nın kökeninin, bölgedeki göçebe ve kırsal yaşam kültürüne kadar uzandığı belirtiliyor. Eskiden Hakkâri’nin yüksek rakımlı köylerinde uzun kış aylarında dayanıklı yiyecekler hazırlanırken, un, tereyağı ve pekmez gibi kolay saklanabilen malzemelerle yapılan bu tatlının da bu geleneğin bir parçası olarak ortaya çıktığı ifade ediliyor. Özellikle tandır kültürünün yaygın olduğu dönemlerde kadınlar tarafından imece usulü hazırlandığı aktarılıyor.

Tatlı; ince açılmış hamurun halka veya burgu şekline getirilip kızartılması, ardından şerbet ya da pekmezle tatlandırılmasıyla yapılıyor. Bazı bölgelerde üzerine ceviz serpilirken, “Cembeli” adının ise Kürtçedeki yöresel ağızlardan geldiği ve “dolanmış / sarılmış şekil” anlamıyla ilişkilendirildiği düşünülüyor. Çünkü tatlı genellikle kıvrımlı veya düğüm şeklinde hazırlanıyor.

Bugün modern mutfaklarda çok sık yapılmasa da özellikle kırsal bölgelerde ve geleneksel sofralarda yaşatılmaya devam eden Cembeli Tatlısı, Hakkâri mutfağının sade ama emek isteyen önemli yöresel miraslarından biri olarak görülüyor.

Coğrafi işaret çalışmasının, Van Ticaret Borsası iş birliğiyle Yönetim Kurulu Başkanı Nayif Süer’in destekleriyle yürütüldüğü belirtildi. Çalışmanın, Hakkâri Aşçılar ve Pastacılar Derneği tarafından hazırlandığı kaydedildi. Dernek Başkanı Necmettin Kurt, Kadın Kolları Başkanı Güneş Temel ve Başkan Yardımcısı Cumali Çakay’ın da sürece katkı sunduğu ifade edildi.

Van, Hakkâri ve Bitlis’i kapsayan faaliyet alanında yerel ürünlerin korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla çalışmalarını sürdüren Van Ticaret Borsası, bölgenin gastronomi değerlerine bir yenisini daha ekledi. Daha önce Van’a özgü Erciş üzümü, Erciş lahanası, Sıhke kavunu ve Gevaş fasulyesinin coğrafi işaret tescilini

Van Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Nayif Süer, Hakkâri ve Bitlis’in de borsanın çalışma alanı içerisinde yer aldığını belirterek, bölgenin yerel değerlerini korumak ve tanıtmak amacıyla önemli çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

Süer, Van Ticaret Borsası olarak bölgenin genetik zenginlikleri ve yöresel ürünlerine sahip çıkmaya devam ettiklerini ifade ederek, Cembeli Tatlısı’nın Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescillenmesinin bölge adına önemli bir kazanım olduğunu belirtti.