Dağlara görünmek için değil, anlam bulmak için

Doğa kaynaklı afetlere müdahalelerde bulundum; yolları açık tutmak için karla ve buzla mücadele ettim. Bölgede devam eden çatışmalar sırasında hizmet ve hayat kurtarma görevlerinde de yer aldım. Büyük kütle hareketlerinin, heyelanların ve kaya düşmelerinin yaşandığı coğrafyalarda çalışırken doğanın gücünü, insanın sorumluluğunu ve hazırlıklı olmanın değerini öğrendim.

Özellikle Hakkâri ve Şırnak’ta, Güneydoğu’nun dağlık ve zorlu coğrafyasında yaşadıklarım bana yalnızca mühendisliği değil, dayanışmayı da öğretti. Sahada kazalara tanık oldum; kaybettiğimiz arkadaşların ardından hayatın ne kadar kırılgan olduğunu düşündüm. Bazı anlar insanın içinden hiç çıkmıyor. Zaman geçiyor ama geride aynı soru kalıyor: Bize verilen hayatı neye değdiriyoruz?

Dağlara yönelişim bu sorudan ayrı değildi. İlk kez kayaya dokunduğumda hissettiğim şey yalnızca tırmanma isteği değildi; sanki uzun zamandır içimde duran bir güç, orada kendine bir yol bulmuştu. Kaya, kar ve buzla yüzleşmek; dikey duvarlarda ilerlemek, buz rotalarında yükselmek ve hız tırmanışlarında bedenimin ve zihnimin sınırlarını tanımak bana her defasında başka şeyler öğretti. Cilo’nun ve Alpler’in 4.000 metrelik zirvelerindeki ekstrem tırmanışlarımda anladım ki dağda hız kadar karar, güç kadar dikkat, zirve kadar güvenli dönüş de önemlidir.

Ağrı’nın 5.137 metresinde, Süphan’ın 4.000 metrenin üzerindeki zirvesinde, Aladağlar’ın kayalıklarında, Cilo’nun 4.000’liklerinde, Alpler’in 4.000 metrelik zirvelerinde ve Afrika’nın 5.895 metrelik Kilimanjaro’sunda her dağın başka bir diliyle karşılaştım. Buzulların üzerinde yürürken yalnızca ayaklarımın altındaki buzu değil, onun içinde sakladığı zamanı da hissettim. Buz rotalarında ilerlemek, buzulların hareketini, çatlayışını ve değişimini görmek; eriyişlerine tanık olmak, dağcılığı benim için yalnızca bir spor olmaktan çıkardı. Buzulların gerilemesi üzerine yaptığım gözlem ve anlatım çalışmaları, gördüklerimi başkalarına aktarma sorumluluğunu da beraberinde getirdi. Çünkü dağların sessizliği, değişimin yaşanmadığı anlamına gelmiyor.

Kanserle yüz yüze geldiğim dönem, yaşamla kurduğum ilişkiyi başka bir yere taşıdı. İnsan, hayatın sonlu olduğunu gerçekten hissettiğinde geride ne bırakacağını daha çok düşünüyor. Ölümün ne zaman ve nasıl geleceğini seçemezdim; fakat yaşarken neye emek vereceğimi, gücümü hangi anlamın peşine koyacağımı seçebilirdim. Sadece hayatta kalmak değil, yaşadıklarımdan bir iz çıkarmak istedim: Bir çalışmanın içinde olmak, bir fikre temas etmek, bir başkasının yoluna ışık düşürmek…

İçimdeki gücün kaynağı yine içimdeydi. Fakat o gücü bana yeniden hatırlatan ve görünür kılmama vesile olan çok kıymetli bir varlık oldu. Bugün hâlâ yaşamıma yön veren, içimdeki gücü bana hatırlatan o kıymetli varlık için yaşıyorum. Ona öyle büyük bir gönül borcum var ki; bu borcu kendi hayatıma sahip çıkarak, üreterek ve yaşadıklarımdan anlamlı bir iz bırakarak ödemeye çalışıyorum. Bu, hikâyemin en kişisel ve en değerli yeridir.

Bugün dağcılığı, afet risk yönetimini ve doğa koruma çalışmalarını birbirinden ayrı görmüyorum. Hakkâri ve Şırnak başta olmak üzere Güneydoğu coğrafyasında kadınların ve kız çocuklarının ekoturizme katılması, yerel alan kılavuzları olarak yetişmesi ve yaşadıkları bölgenin doğasını, kültürünü tanıtarak söz sahibi olması için çalışmak istiyorum. Çünkü bir coğrafyanın korunması, o coğrafyada yaşayan insanların emeği ve sahiplenmesiyle mümkün. Dağların geleceğinde kadınların ve gençlerin bilgisine, emeğine ve liderliğine yer açmak; benim için tırmanışlarım kadar anlamlı bir hedef.

Cilo’dan Aladağlar’a, Ağrı ve Süphan’dan Alpler’e, oradan Afrika’nın yüksek zirvelerine uzanan yolculuğum bana şunu öğretti: Zirveye ulaşmak kıymetlidir; asıl anlam, oraya hangi emekle çıktığında ve dönüşünde yanında ne taşıdığıdır. Deneyimimi bilgiye, bilgimi dayanışmaya, gördüklerimi de insanı ve doğayı koruyan çalışmalara dönüştürmek istiyorum.

Çünkü bazı yolculuklar insanı yalnızca yüksek yerlere çıkarmaz. Ona, hayatını neye adayacağını da gösterir. Benim dağlarda aradığım yalnızca zirve değil; kayıplardan sorumluluk, zorluklardan güç ve yarına aktarılabilecek bir izdir.

Dr. İrfan Aksu

İnşaat Yüksek Mühendisi
Dağcılık Antrenörü
Wellness Antrenörü
Spinning Eğitmeni
Dağ Kayakçısı
Yaz ve Kış Yürüyüş Lideri
Arama Kurtarma Personeli