Leyla Sapmaz
Dijital düzen ve caydırıcı adalet
Günümüzde dijital dönüşümün hayatımızın her alanını kuşatmasıyla birlikte, hukukun koruma kalkanının da bu alana eksiksiz bir şekilde uyarlanması zorunlu hâle gelmiştir.
Bireylerin mahremiyeti, kurumların güvenilirliği ve hukukun üstünlüğü ilkesi, karşılaşılan bazı organize vakalarda ciddi tehditlerle karşı karşıyadır. Güncel olaylar incelendiğinde, bu ihlallerin asla münferit, bağımsız veya tesadüfi hatalardan ibaret olmadığı; aksine birbiriyle sıkı bir bağ içinde yürütülen zincirleme ve organize bir yapı arz ettiği açıkça görülmektedir.
Hukuki süreç genellikle bilişim sistemlerine hukuka aykırı şekilde sızılması, yetkisiz erişim sağlanması ve bu yolla kişisel verilerin ele geçirilmesiyle tetiklenmektedir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ile Türk Ceza Kanunu'nun ilgili maddeleri, bu fiilleri ağır suç olarak tanımlamaktadır.
Ancak olay bununla sınırlı kalmamakta; bu yetkisiz müdahalelerin kamu görevinin veya kurum içi yetkilerin sağladığı imkânlarla desteklenmesi ya da göz yumulması hâlinde, tablo doğrudan TCK 257 kapsamında görevi kötüye kullanma boyutuna evrilmektedir. Sürecin arkasındaki asıl tehlike ise bu mekanizmaya dışarıdan dahil olan üçüncü kişilerin varlığıdır. Bu kişilerin eylemleri, TCK 37 ve 39 hükümleri çerçevesinde azmettirme veya yardım etme olarak değerlendirilerek, fiilin organize ve planlı bir suç örgütlenmesi niteliğini tescil etmektedir.
İhlaller zinciri tamamlandığında, faillerin sorumluluktan kurtulmak amacıyla başvurduğu manipülasyon ve delil karartma çabaları hukuk sisteminin en hassas denetim noktalarından biridir. TCK 281 kapsamında ele alınan delilleri yok etme, gizleme veya değiştirme eylemleri asla soyut iddialarla, mesnetsiz varsayımlarla veya altı doldurulamayan iddialarla geçiştirilemez.
Aksine bu iddiaların hukuki karşılık bulabilmesi için dijital log kayıtları, IP eşleşmeleri, siber izler ve HTS analizleri gibi somut teknik verilerle eksiksiz ve kusursuz bir şekilde temellendirilmesi şarttır. Adalet mekanizması, gerçeğin ortaya çıkmasını engellemeye yönelik her türlü çarpıtma çabasını bu teknik süzgeçten geçirerek bertaraf etmek zorundadır.
Kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin varlığı, suçun organize bir şekilde işlenmiş olması ve delillerin karartılma, gizlenme ya da tanıklar üzerinde baskı kurulma ihtimalinin somutlaşması durumunda, Ceza Muhakaması Kanunu'nun 100. maddesi gereğince tutuklama tedbiri uygulanması hukuki bir zorunluluktur. Toplumun adalet duygusunu tatmin eden, hiçbir hukuki boşluğa yer bırakmayan ve suçun veçhesine uygun olarak en üst sınırdan verilen caydırıcı cezalar, benzer ihlallerin tekrar yaşanmasını önlemedeki en temel güvencedir. Hukuk, dijital düzeni hiçe sayan ve yetkilerini kötüye kullanan bu organize yapılara karşı tavrını net, kararlı ve ödünsüz bir şekilde ortaya koymalıdır.