​Her yıl binlerce insanımızı karayollarında kaybetmenin derin acısını yaşarken, bu durumu kader veya kaçınılmaz bir son olarak kabullenmek artık mümkün değildir. Son olarak Manisa'nın Akhisar gişeleri mevkiinde yaşanan ve yüreklerimizi yakan acı olay, karayolu taşımacılığındaki kronik ihmalleri ve denetimsizlikleri bir kez daha gözler önüne serdi. Bu tür acıların tekrar yaşanmaması için sadece hayıflanmak yetmez; sistemi kökten sorgulamak ve insana verilen değeri en üst düzeye çıkaran proaktif adımlar atmak zorundayız.

​Trafikte "Kader" Değil, Sistemik Çözüm Şart

​Karayollarında yük ve yolcu taşıyan ağır tonajlı araçların teknik kontrollerinden şoförlerin dinlenme sürelerine kadar uzanan geniş bir yelpazede ciddi denetim boşlukları bulunmaktadır. Yolculuk esnasında hayat kurtarıcı en temel pasif güvenlik unsuru olan emniyet kemerinin takılma alışkanlığının hâlâ istenilen düzeyde olmaması, bazı araçlarda bu donanımların işlevsiz ya da ulaşılmaz halde bulunması kabul edilemez bir ihmal zinciridir. Bununla birlikte, yolcuların bilet alırken taahhüt edilen koşullar dışında farklı araçlara aktarılması, kötü koşullardaki araçlara yönlendirilmesi ve mola tesislerinde karşılaşılan fahiş fiyat uygulamaları hem ekonomik hem de vicdani birer haksızlıktır.

​Trafik denetimlerinin yalnızca hız sınırını aşanlara radar cezası kesmekle sınırlı kalmaması; otobüs içi teknik donanımların, şoförlerin yorgunluk/çalışma saatlerinin ve yolcu haklarının da denetlendiği kapsayıcı bir anlayışa evrilmesi gerekmektedir.

​Teknoloji ve İş Birliği ile Güvenli Gelecek

​Bu kronik sorunların ortadan kalkması, kamu ve özel sektörün ortak akılla hareket etmesine bağlıdır. Yazarın geliştirdiği ve tamamen çözüm odaklı olan üç stratejik proje, bu alanda devrim niteliğinde adımlar sunmaktadır:

• ​Akıllı Güvenlik Koridoru ve Emniyet Kemerli Seyahat (AGK-EKS): Terminal çıkışlarında emniyet kemeri mekanizmalarının dijital sensörlerle test edilmesini zorunlu kılan, kemerin çözülmesi durumunda otobüsün motorunun çalışmasını engelleyen kilit sistemleri ve sesli-panelli uyarı panelleriyle donatılmış bir sistemdir.

• ​Yolcu Hakları ve Can Güvenliği Acil Müdahale Hattı (YDH-CİM): Bakanlıklar arası entegrasyonla, yolcuların tek tuşla otobüs plakasını girerek anlık ihbarda bulunabileceği; firma taahhüt dışı bir uygulama yaptığında sistemin otomatik olarak idari süreçleri işleteceği dijital bir platformdur.

• ​Sektörel Şeffaflık ve Liyakatli Trafik Denetim Modeli (ŞŞ-LTD): Trafik polislerinin ve denetim istasyonlarının görev alanını genişleterek, otogarlar dışında kritik noktalarda takograf verilerinden lastik diş derinliklerine ve yolcu manifestosuna kadar her detayın ceza odaklı değil, hayat kurtarıcı bir süzgeçten geçirilmesini sağlayan önleyici rehberlik modelidir.

​Sonuç

​İnsan hayatı şansa bırakılamayacak kadar değerlidir. Karayolu taşımacılığında güvenliği sağlamak, denetimleri sıkılaştırmak ve yolcu haklarını korumak devletin ve sektör paydaşlarının ortak sorumluluğudur. Sunulan bu özgün projelerin hayata geçirilmesi, yollarımızın güvenli birer seyahat rotasına dönüşmesi adına en kritik dönüm noktası olacaktır.

​