Küçük ve kapalı toplumlarda görünmez bir mahkeme vardır. Hakimi yoktur, kararı çoktur. İnsan ne giyeceğine, kimi seveceğine, neye inanacağına karar verirken bile bu mahkemenin fısıltısını duyar. Zamanla fısıltı, insanın kendi sesi olur. İşte en ağır yük de budur: Başkasının gözünden kendin olmak.

Psikolog olarak en çok şunu görüyorum: İnsanlar yaşadıklarını değil, yaşatmaları gereken duyguları anlatıyor. Üzülmek ayıp, yorulmak zayıflık, farklı olmak risk. Bu yüzden birçok kişi kendi iç dünyasını, başkalarının rahat edeceği bir vitrine dönüştürüyor. İçeride fırtına varken, dışarıda sükûnet satılıyor.

Bu baskı sadece davranışları değil, duyguları da şekillendirir. Kaygı, burada sadece bir his değil; bir yaşam biçimine dönüşür. “Yanlış anlaşılırsam ne olur?” sorusu, “Ben ne istiyorum?” sorusunun önüne geçer. Böylece birey, kendi hayatının başrolünden, izleyicisine dönüşür.

Tam da bu noktada bireyin kendisini ve hayatını fark etmesi önemlidir. Kendi hayatını yaşamak, sosyal bağları reddetmek değildir; benlik ile toplum arasına sağlıklı bir sınır çizebilmektir. Bu sınır, bireyin ne hissettiğini fark edebilmesini, neye ihtiyaç duyduğunu adlandırabilmesini ve bu ihtiyaçları başkalarının beklentilerinden ayırabilmesini mümkün kılar. Psikolojik özerklik, tam da bu ayrımın kurulduğu noktada başlar.

İnsan, ancak kendi iç sesini referans aldığında özne haline gelir. Aksi halde yaşam, başkalarının yazdığı bir metnin içinde figüran olmaya dönüşür.

Ve ruh sağlığı, bireyin ilk kez o metinden çıkıp kendi cümlesini kurabildiği anda başlar. Kendinize dair çok uzun cümlelerinizin olması temennisi ile… SEVGİYLE KALIN.