​Köyün pınarı başındaki ulu çınarın gölgesinde, her gün öğle namazından sonra ağır, işlemeli heybesini sırtlanmış Turgut Dede görülürdü. Heybesinin içinde sadece kuru azığı değil, köyün asıl yükü; bitmek bilmez davalar, ertelenmiş adalet talepleri ve unutulmuş dayanışma sözleri saklıydı. O, köyün bir "kanaat önderi" olmaktan ziyade, sessiz bir hak ve adalet bekçisi, bükülmeyen bir barış elçisiydi. Bakışları, haksızlığı yüzünüze vurmadan önce ruhunuza işlerdi.

​Bir gün köy kahvesinde, bir grup gencin, güçlü ve varlıklı muhtarın oğlunun haksız bir arsa gaspına sessizce boyun eğdiği, hatta ona yaranmak için gerçeği saptırdığı kulaktan kulağa yayılıyordu. Turgut Dede, bu çürümeye şahit olduğunda, heybesinden asırlık bir kıssa çıkardı:

​"Uzak bir ormanda, parlayan kızıl tüyleriyle övünen papağanlar yaşardı. Bu ormanda bir de kar gibi beyaz, naif bir papağan vardı. Kızıl papağanlar güçlüydü, ormanın hakimi onlardı. Beyaz papağan ise adaletli ve dürüsttü, ama hep yalnızdı. Bir gün, kızıl papağanlar kendi haksızlıklarını örtbas etmek için bir 'kural' çıkardılar: 'Ormanda barış ve huzur için herkes kızıl olmalı.'

​Beyaz papağan, yalnızlıktan ve dışlanmaktan korktu. Kendi içindeki beyazı, kendi doğrusunu saklamak için bir fırça aldı ve üzerine kızıl boya sürmeye başladı. Her fırça darbesinde sadece rengini değil, vicdanını da boyuyordu. O kızıllaştıkça, kızıl papağanların haksızlıklarına itiraz eden sesi daha da cılızlaştı. Artık bir sesi yoktu, sadece bir gölgesi vardı. Sonunda kızıl oldu, ama artık ne papağandı ne de beyaz... Ait olmadığı bir ortama uyum sağlamak için kendini yok etmiş, sadece boyalı bir yalana dönüşmüştü."

​Turgut Dede, kahvedeki gençlerin karşısına geçtiğinde, o gencecik yüzlerde işte bu boyalı papağanın trajedisini görüyordu. Gözlerini muhtarın oğluna dikip, sesi pınar suyu kadar berrak ama kış ayazı kadar sert, "Oğul," dedi, "Güce yaranmak için giydiğiniz o kızıl urba, kendi hakkınızdan ve hakikatten çaldığınız boyadır. İçinizdeki beyaz adalet, boyanın altında çürüyor. Boya çıkar, ama o kara leke çıkmaz."

​Turgut Dede'nin üslubu nazikti, kırmazdı ama hakikati bir kılıç gibi keskin ifade ederdi. Hatayı yumuşak bir dille söyler, ama hakkın iadesi konusunda tavizsizdi. Genç muhtar oğlu başını öne eğip özür dilediğinde, Dede'nin tavrı netti: "Özür, boyayı silmez," dedi. "Suçun cezası, hakkın iadesidir. Gasp ettiğin toprağı geri vereceksin ve ceza olarak o toprağın sahibinin tarlasında bir hafta bedelsiz çalışacaksın." Ceza tavizsizdi. Bu, bir intikam değil, zedelenen adaleti ve köyün gerçek dayanışmasını yeniden tesis etmenin bedeliydi.

​Gerçek barış, herkesin güçlü olanın rengine boyanıp sessiz kalmasıyla değil; herkesin kendi doğrusunu koruması ve bir haksızlık karşısında, o haksızlığın kime yapıldığına bakmaksızın birlikte durmasıyla gelir. Kendi rengini sırf ortama uymak için değiştirenler, sadece kendilerini değil, içinde yaşadıkları toplumun hakikatini de yok ederler. Turgut Dede'nin heybesi, kızıla boyanmamış, eğilmeyen vicdanların sırtındaki en ağır yüktür. Ve adalet, ancak bu heybeleri onurla taşıyanların omuzlarında yükselir.